Bộ Nông nghiệp thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng bằng tem điện tử

Thí điểm 6 tháng với sầu riêng xuất khẩu

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng vừa ký ban hành kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc trái sầu riêng, triển khai từ ngày 1/1 đến 30/6/2026.¹ Đây là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống và quy trình truy xuất nguồn gốc các sản phẩm nông, lâm, thủy hải sản chủ lực của Việt Nam.¹

Mục tiêu cụ thể của kế hoạch là xây dựng mô hình chuỗi cung ứng sầu riêng đáp ứng đầy đủ các quy định về truy xuất nguồn gốc, chất lượng, an toàn thực phẩm.² Hệ thống trực tuyến và cơ sở dữ liệu sẽ hoạt động theo thời gian thực, có sự tham gia xác thực của các cơ quan quản lý nhà nước thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương.¹

Tem điện tử Bộ Công an và mã QR trên từng quả

Điểm nổi bật của hệ thống là việc sử dụng tem xác thực điện tử bao gồm cả tem gắn QR code/NFC/RFID do Bộ Công an phát hành cho các lô sầu riêng đáp ứng yêu cầu.¹ Người tiêu dùng khi quét mã QR đính trên quả sẽ được chuyển tới trang dữ liệu của Bộ, nơi hiển thị minh bạch toàn bộ nhật ký hành trình sản phẩm từ mã vùng trồng, ngày thu hoạch, kho lưu trữ đến đơn vị phân phối.⁴

Hệ thống cho phép ghi nhận và quản lý thông tin tại tất cả các khâu chính như cơ sở trồng sầu riêng, vùng trồng, thu mua, sơ chế/đóng gói, vận chuyển và phân phối.¹ Bộ đặt mục tiêu huy động được tối thiểu 5 doanh nghiệp hoạt động trong các khâu này tham gia thử nghiệm.² Hiện tại, 6 doanh nghiệp xuất khẩu đã tham gia thử nghiệm dán tem xác thực điện tử cho các lô sầu riêng.⁴

Tập huấn cho doanh nghiệp và địa phương

Ngày 22/1/2026, tại phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp, Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức Hội thảo tập huấn, hướng dẫn sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc trái sầu riêng cho các tỉnh khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên.³ Hội thảo nhằm hướng dẫn doanh nghiệp và địa phương thực hiện đúng các quy định về kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và yêu cầu truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.³

Ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,09 tỷ USD, trong đó riêng nhóm nông sản đạt khoảng 37,25 tỷ USD, với sầu riêng chiếm gần một nửa giá trị xuất khẩu trái cây.³

Lộ trình mở rộng đến 2027

Chiều 26/12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ra mắt hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam.⁴ Lộ trình áp dụng hệ thống theo 3 giai đoạn: thí điểm với sầu riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, vận hành chính thức từ 1/7/2026 và mở rộng sang các nhóm nông sản thiết yếu, sau đó từ 1/7/2027 toàn bộ nông sản (trong nước, xuất khẩu) sẽ được truy xuất nguồn gốc qua hệ thống này và thí điểm với hàng nhập khẩu.⁴

Kết thúc giai đoạn thí điểm, Bộ sẽ tổ chức đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống về tính chính xác thông tin, tính thuận tiện cho người dùng, chi phí, lợi ích mang lại, từ đó tổng kết bài học kinh nghiệm và đề xuất điều chỉnh, bổ sung về kỹ thuật hoặc quy trình trước khi mở rộng.¹

Ý nghĩa với ngành nông nghiệp

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho rằng hệ thống truy xuất nguồn gốc là giải pháp công nghệ giúp phòng chống gian lận thương mại, hàng giả, kém chất lượng.⁴ Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, giá trị nông sản nằm ở chất lượng, sự minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc.⁴ Hệ thống này sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng tiếp cận công nghệ số, tăng khả năng kết nối thị trường và mở rộng xuất khẩu.⁴

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt năm 2025 đạt gần 8,6 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với 2024.⁴ Tuy nhiên, ngành rau quả đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật mới, nhất là yêu cầu ngày càng khắt khe về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng và an toàn thực phẩm từ các thị trường trong nước và nhập khẩu.⁴